Elektricien
Een elektricien (elek·tri·cien) is iemand die voor zijn beroep werkzaamheden uitvoert met betrekking tot elektriciteit, waaronder het ontwerpen, installeren, onderhouden en repareren van elektrische installaties.
Onderzoek: Volgens het Centrum voor Leesonderzoek (2013) werd het woord ‘elektricien’ herkend door 96% van de Nederlanders en 98% van de Vlamingen.
Betekenis en definitie
- Betekenis: Een elektricien is een vakman die werkzaamheden uitvoert met betrekking tot elektriciteit.
- Definitie: Een elektricien is iemand die zich voor zijn beroep bezighoudt met elektrische installaties, waaronder ontwerp, aanleg, onderhoud en reparatie.
Oorsprong van de term
Het woord elektricien heeft een rijke etymologische achtergrond die teruggaat tot de klassieke oudheid. Het beginsel ligt bij het Griekse woord voor elektron, wat ‘barnsteen’ betekent. Barnsteen stond in de oudheid bekend om zijn bijzondere eigenschappen: wanneer je over het oppervlak wrijft, trekt het lichte voorwerpen aan. Dit komt doordat wrijving elektronen van het ene materiaal naar het andere verplaatst, waardoor een statische lading ontstaat. Dit verschijnsel werd later door wetenschappers herkend als het fenomeen dat wij nu kennen als elektriciteit.
Het begrip elektriciteit zelf werd in de 17e en 18e eeuw verder ontwikkeld door natuurkundigen zoals William Gilbert en Benjamin Franklin, waardoor het woord electricity in Europa ingeburgerd raakte. In de tweede helft van de 19e eeuw werd elektriciteit steeds vaker toegepast in huishoudens, industrie en openbare verlichting. De snelle verspreiding van elektrische installaties en apparaten maakte het noodzakelijk dat er vakmensen kwamen die deze systemen konden ontwerpen, installeren en onderhouden.
Zo ontstond in Frankrijk het woord électricien, dat in 1894 voor het eerst schriftelijk gebruikt werd in de betekenis van ‘vakman op elektrisch gebied’. Toen het begrip in het Nederlands werd overgenomen, ontstond het woord elektricien, waarmee een specialist wordt aangeduid die professioneel met elektrische installaties werkt. Deze overname illustreert tegelijkertijd de invloed van buitenlandse talen op de ontwikkeling van vakterminologie.
Uitleg: Het Franse achtervoegsel -icien duidt op vakmanschap of deskundigheid, vergelijkbaar met woorden als musicien of technicien. Dit geeft aan dat een elektricien een opgeleide specialist is in elektrische systemen.
Synoniemen
Hoewel de term elektricien in Nederland algemeen gebruikt wordt, bestaan er verschillende synoniemen en functiebenamingen voor het beroep. Zo worden elektriciens soms aangeduid als elektromonteur, elektrotechnicus, elektrotechnisch installateur of E-installateur, afhankelijk van de specifieke werkzaamheden of het specialisatieniveau.
In Vlaanderen komt daarnaast de term elektrieker voor, maar deze wordt beschouwd als niet‑standaardtaal. Ook in Vlaanderen wordt officieel de term elektricien gebruikt om het beroep van een vakman gespecialiseerd in elektrische installaties aan te duiden.
- Elektromonteur
- Elektrotechnicus
- Elektrotechnisch installateur
- E-installateur
- Elektrieker (Vlaanderen)
Spellingsfouten
Soms wordt het beroep van elektricien verkeerd gespeld als elektriciën (met een trema op de ‘e’), maar dit is foutief. Franse leenwoorden die op -ien of -ienne eindigen, krijgen geen trema omdat er geen verwarring mogelijk is over de uitspraak. De correcte spelling is dus: e-l-e-k-t-r-i-c-i-e-n.
Ook electricien (met dubbel ‘c’) is fout. Deze schrijfwijze vindt vermoedelijk zijn oorsprong in het Engelse woord electrician, dat eenzelfde betekenis heeft. De spelling met een ‘c’ was vroeger toegestaan, maar is sinds 1995 officieel vervangen door spelling met een ‘k’. Dit geldt ook voor woorden als elektriciteit en elektrotechniek.
Interessant is dat in historische documenten en vroegtechnische handboeken soms ook andere vormen opdoken, zoals elektriciër of elektricist. Deze varianten zijn nooit gangbaar geworden en worden dus niet meer gebruikt, maar wijzen op een tijd waarin het Nederlands volop experimenteerde met leenwoorden uit het Frans en Engels.
De of het elektricien?
Is het de elektricien of het elektricien? Elektricien is een de-woord, dus het juiste lidwoord is de elektricien. Het elektricien is fout. Elektricien is geen het-woord.
Wat doet een elektricien?
Een elektricien houdt zich bezig met het ontwerpen, installeren, onderhouden, controleren en repareren van elektrische installaties. Elektriciens leggen de benodigde bedrading, schakelaars en groepen aan om gebouwen veilig van stroom te voorzien en storingen op te lossen. De belangrijkste taken van een elektricien omvatten:
- Ontwerp: Het ontwerpen van technische tekeningen en schema’s voor elektrische installaties.
- Installatie: Het aanleggen van nieuwe elektrische systemen inclusief bedrading, stopcontacten, schakelaars, verlichting en meterkasten.
- Onderhoud: Het onderhouden van bestaande installaties om de veiligheid en functionaliteit te waarborgen.
- Reparatie: Het opsporen en verhelpen van defecten, storingen of kapotte apparaten binnen elektrische systemen.
- Controleren: Het testen en keuren van elektrische installaties om te verifiëren dat ze correct en veilig functioneren.
- Lezen van schema’s: Het bestuderen van technische tekeningen en elektrische schema’s om installaties nauwkeurig en conform ontwerp uit te voeren.
Elektriciens werken in woningen, utiliteitsbouw, industriële installaties en infrastructuurprojecten. Ze functioneren zelfstandig of in teamverband en werken regelmatig samen met andere vakmensen, zoals aannemers, bouwvakkers en andere technische specialisten.
Hoe elektricien worden?
Om elektricien te worden is een technische opleiding vereist binnen de richting Elektrotechniek of E-techniek. Afhankelijk van het specialisatieniveau kan een elektricien opleiding variëren van basismonteur tot gecertificeerd elektrotechnisch installateur.
Iemand met minimaal een afgeronde opleiding op MBO-niveau 2 wordt volgens de Nederlandse norm NEN 3140 doorgaans als elektricien erkend. Voor het zelfstandig uitvoeren van werkzaamheden wordt vaak een opleiding op MBO-niveau 4 als passend beschouwd.
In Vlaanderen ben je elektricien na een afgeronde studierichting in het technisch secundair onderwijs (TSO) of beroepssecundair onderwijs (BSO). Ook via een leercontract of deeltijds beroepssecundair onderwijs (DBSO) kun je het vak van elektricien leren.